Menüye Git İçeriğe Git
 

Bireysel Bankacılık

Bireysel müşterilerime özel, yeni bir bankacılık deneyimi!

 

Emekli Bankacılığı

Emeklilerimize özel ürünler ve kampanyalar ile tanışın!

 

Afili Bankacılık

Ayrıcalıkları önünüze seren bankacılık Deniz’de!

 

Özel Bankacılık

DenizBank’ın özel müşterilerine sunduğu ayrıcalıkları keşfedin!

 

KOBİ Bankacılığı

Deniz’in KOBİ’lerimize sunduğu ayrıcalıklı ürün ve hizmetlere ulaşın!

 

Kurumsal ve Ticari Bankacılık

Kurumsal müşterilerimizin tüm ihtiyaçlarına özel çözümler Deniz’de!

 

Tarım Bankacılığı

Çiftçilerimizin ihtiyaçlarına göre hazırlanmış tüm çözümlerimizi görün!

Topraksız ( Hidroponik ) Tarım Nedir ve Nasıl Yapılır?

Nüfusun artması, kaynakların gittikçe azalması ve topraklarının üzerinde yaşayan insan popülasyonuna gittikçe dar gelmesi, dünyanın en önemli sorunlarından bir tanesidir. Bu da tarım arazilerinin gittikçe tarım yapılabilirlik vasfını yitirmesine, üzerinde ya inşaat yapılmasına ya da farklı amaçlarla kullanılmasına sebebiyet vermektedir. Tarım dediğimiz olguysa tâ insanlığın ortaya çıktığı ilk tarih öncesi devirlerden bu yana, insanlık varlığının sürdürülmesi için elzem bir olgu olmuştur. Tarım, insanın var olabilmesi, hayatını sürdürebilmesi için gerekli duyduğu temel tüketim maddelerini elde etmesi için yaptığı işlemin adıdır. Medeniyet için bir olmazsa olmazdır.

Hâlâ daha bazı ülkelerin ekonomilerini dayandırdıkları temel saha olan tarımın, dünyanın karşı karşıya kaldığı bazı sorunlar dolayısıyla gittikçe yapılamıyor oluşu elbette ki medeniyet açısından bakıldığında bir gelecek tehdidine dönüşür. Bu tehdidi bertaraf edebilmek için bazı önlemler alınması gerekmektedir. İşte topraksız tarım (hidroponik tarım) bu önlemlerden biridir. Topraksız (hidroponik) tarım, insanlığa, hem yapılaşma hem de miras paylaşımı nedeniyle bölünen ve üzerinde iş yapılamaz hâle gelen tarım arazileri olmadan tarımsal üretim yapabilmesine imkân tanır. Böylece geleceğin teminat altına alınmasına yardımcı olur.

Topraksız Tarım (Hidroponik Tarım) Nedir?

En basit tarifiyle topraksız, diğer bir adıyla hidroponik tarım ismi üzerine toprağa ihtiyaç duyulmadan yapılan tarımdır. Topraksız tarımda, yetiştirilmek istenilen mahsulün ihtiyaç duyduğu besinler tespit edilir ve bu besinler toprak dışında bir ortamda mahsule verilir. Teknik açıdan bilgilendirmenin elzem olduğu topraksız tarımın en büyük getirisi belirsizliği ortadan kaldırıp nokta atışı üretimin yapılabilmesine olanak tanımasıdır.

Bu tip tarımda, yapılan planlamalarla üretilecek mahsulün neye ihtiyacı olduğu belirlenir. Bu belirleniş neticesinde mahsül herhangi bir enerji sarfiyatı yapmadan ihtiyaç duyduğu besine ulaşır. Böylece verimlilik artar. Lazım gelen elementleri içeren solüsyonlarla bitki beslenir. Toprak, güneş ışığı benzeri değişkenler bulunmadığından mahsul üzerindeki belirsizlik de büyük oranda ortadan kalkmış olur. Ayrıca hem şahsî hem de toplu üretimler açısından münasip bir metottur. Gerekirse küçücük bir ev köşesinde, gerekirse hususi tahsis edilmiş bir serada üretim yapılabilir.

Topraksız (hidroponik) tarımda atık, tarım ilacı, toprak bakımı yoktur. Dolayısıyla meteorolojik olaylara, toprağın verimine ya da verimleştirilmesine de gerek yoktur. Artan nüfusu beslemek, azalan imkânlar arasında tarım yapmak için gerekli olan topraksız (hidroponik) tarım dünya geleceği için hayatî bir önem arz eder.

Topraksız Tarım Nasıl Yapılır?

Topraksız tarım, belirli sistemler çerçevesinde hazırlanan kültür ortamlarında bitkinin yetiştirilmesiyle yapılır. Maksimum verim ve minimum masraf amaçlanır. Topraksız tarımın yapılabilmesi için ince bir planlamanın ve derin bir teknik analizin yapılması gerekmektedir. Ancak bu şekilde üretimi yapılacak olan bitkiden azami nispette mahsul alınabilir.

Topraksız tarım için gerekli olan malzemelere topraklı tarım ile bazı farklılıklar gösterebilir. Mesela topraksız tarımın fidesi başkadır. Şayet topraksız tarım yapılacaksa ilk olarak bu tür fidelerin temin edilmesi gerekir. Akabinde bu fidenin yetiştirilmesi gereken ortam hazırlanır. Bu ortamda fidenin büyümesi için lazım olan iç ve dış etmenler tamamen beşerî bir şekilde temin edilir. Besinidir, suyudur, solüsyonudur hepsi belirlenilen ölçülerde hazır edilir. Kurulum yapılırken bunun mümkün olduğunca masrafsız gerçekleşebilmesi için hesap yapılır. Yapılan hesap nispetinde en fazla yarar sağlanabilecek sistem kurulur. Bu sistemde o ürünün yetiştirilmesi için imkânlar dahilinde ne gerekiyorsa yapılır.

Topraksız tarımı, topraksız tarım yapan bitkinin aldığı doğrudan besindir. Bu besinin besleyiciliği çok, masrafı az olmalıdır. Bu minvalde doğru solüsyonun, doğru gübrenin kullanımı ayrıca önem arz eder. Topraksız tarımda bitkiler; karbon, hidrojen, oksijen, azot, fosfor, potasyum, kalsiyum, magnezyum, kükürt, klor, bakır, demir, mangan, molibden, çinko, bor gibi elementlere ihtiyaç duyar. Bu elementlerin temini topraksız tarım yapılacaksa şarttır.

Topraksız Tarım Sistemleri Nelerdir?

Topraksız tarımın yapılabilmesi için toprağa lüzum yoktur fakat toprak yerine bazı ihtiyaçlar ortaya çıkmaktadır. Topraksız tarımda alan veriminin hesaplandığı dikey çiftçiliğin de dahil olduğu bir dizi faktör yer alır. Buna ilave olarak topraksız tarım için birtakım sistemlerin varlığı söz konusudur. Bu sistemler çerçevesinde topraksız tarım yapılır. Topraksız tarımın yapılabilmesi için gerekli olan sistemler üçe ayrılır. Bu sistemler sırasıyla şunlardır:

1.Aeroponik sistem

2.Akuaponik sistem

3.Hidroponik sistem

Havaya bağlı topraksız tarım sistemi manasına da gelen aeroponik sistemde, çıplak kök düzenine bağlı bir teknikle ürüne ihtiyaç duyduğu besin aralı ya da arasız sis halinde verilir. Kök açıkta olduğundan püskürtülen besine kolayca ulaşır. Genellikle yatay çiftçilik tekniğiyle uygulanan aeroponik sistemde maliyete göre değişen şekilde üretim yapılabilmektedir. Balıklar yardımıyla üretim yaptırılan suya bağlı topraksız tarım sistemi şeklinde basite indirgenerek tanımlanabilecek olan akuaponik sisteme, balık bitki entegre yetiştiricilik sistemi de denir. Bu sistemde topraksız tarım su ekosistemiyle birleştirilir. Balık yetiştiriciliğinde kullanılan su, içeriğinde bulunan zengin besin değeriyle mahsulü besler. Su borular aracılığıyla bitkinin yetiştirildiği alana verilir. Bu sistemin verimli ve işlevsel bir şekilde işlemesi için azot döngüsü kullanılır. Akuakültür ve hiproponik kısım olmak üzere iki kısmı vardır. Akuakültür kısmında balıklar beslenip, atık üretir. Bu üretilen besin değeri yüksek atıklar diğer bölmeye aktarılır. Hidroponik bölmede ise çimlendirilmiş bitkiler yetiştirilir. Ülkemizde akuaponik sistemde en çok yararlanılan balıklar sazan, alabalık ve tatlı su çipurasıdır.

Hidroponik sistemde de üretim suya dayanır. Solüsyon içerisinde duran bitkiler hem sıvı hem de katı alanda yetiştirilir. Hidroponik sistem sıvı ve agregat model olmak üzere ikiye ayrılır. Sıvı modelde bitkinin köklerinde sığ bir sıvı çözeltisi ile besin dolaştırılır. Agregat modelde ise boru, saksı, torba benzeri kaplara doldurulan substrata bitki ekilir. Bu kültür ortamında bitkinin yetiştirilmesi sağlanır. Hidroponik sistem en eski topraksız tarım sistemidir. En yaygın olarak kullanılanı da odur.

Topraksız Tarım (Hidroponik Tarım) İle Neler Yetişir?

Topraksız tarımda (hidroponik tarımda) yetişen ürünlerin çeşitliliği elbette ki topraklı tarımda yetişen ürünlere nispetle daha azdır. Çünkü her ne kadar ideal ortam hazırlanırsa hazırlansın bu ortamlar binlerce farklı ekosisteme ev sahipliği yapan dünya kadar çeşitli olamaz. Fakat topraksız tarımda, tüm bu dezavantajına rağmen her geçen gün ürün çeşitliliği gün geçtikçe artmaktadır. Topraksız tarımın farklı sistemlerinin olması bu sistemlerde farklı mahsul maddeleri yetiştirilmesine dayanmaktadır. Bir bakıma topraksız tarımda birden çok sistemin kullanılması mümkün olduğunca çok bitki ve dolayısıyla ürün yetiştirilmesine imkân tanır. Bu sistemlerin her birinde yetiştirilebilen tüketim maddeleri farklıdır. Sistem sistem hangi tüketim maddelerinin yetiştiğini ise şu şekilde notlayabiliriz:

Aeroponik sistem: Lahana, nane, fesleğen, çilek, marul, kekik, bezelye, patates, biberiye, ıspanak, frenk soğanı, zencefil, dereotu, ısırgan otu, adaçayı, maydanoz, brokoli, karnabahar, havuç, salatalık, biber, turp, pancar, domates, patlıcan vb.

Akuaponik sistem: Marul, domates, salatalık, kabak, lahana, ıspanak, çilek, su teresi, fesleğen, kişniş otu, maydanoz, sarımsak, nane, dereotu, roka, pazı, fasulye, bezelye vb.

Hidroponik sistem: Marul, nane, ıspanak, frenk soğanı, salatalık, domates, çilek, dereotu, kekik, biberiye, anason, dolmalık biber, su teresi, fasulye, kavun, karpuz vb.

Görüldüğü gibi zaman zaman farklı sistemlerde aynı ürünün yetiştirildiğine de rastlanır. Aynı ürün yetiştirilecekse şayet bu ürünün hangi sistemde en ucuza mal edilebileceği hesaplanır ve en münasip olan sistem kurulur.

Topraksız Tarımın Avantajları Nelerdir?

Topraksız tarımın topraklı tarımla kıyaslandığında birçok avantajı bulunmaktadır. Bu avantajlar ana hatlarıyla şu şekilde sıralanabilir: verimi ve kaliteyi arttırır, su tasarrufu sağlar, harici ilaçlamaya gerek duyulmaz, klasik tarımda yetişen bitkilere nispetle daha büyük ürünler elde edilir, hastalık ve zararlarının bitki üzerindeki tesiri en aza indirilir, fazlayı depolamalar sayesinde gübre kullanımı daha verimli hale gelir, işçilik maliyetini en aza indirir, topraklı tarım gibi herhangi bir araziye bağlı olma koşulu yoktur, iklim hadiselerinden etkilenilmez, dikine tarım yöntemiyle daha fazla ürünün daha kısıtlı sahada üretilmesine imkân tanır, daha uzun raf ömrüne sahip mahsuller üretir.

Görüldüğü üzere teknik aksaklığın üretime tümden sekte vurması, kurulum maliyetinin yüksek olması gibi bazı dezavantajları olsa da topraksız tarımın avantajları dezavantajlarının çok çok üzerindedir.